Ukraina

Rzadki to przypadek, aby niemal środek prawie ćwierćmilionowego miasta zajmowało duże sztuczne jezioro skromnie nazywane tu Stawem. Sztuczne, gdyż powstało ono w wyniku przegrodzenia w XVI wieku rzeki Seret groblą z przepustem. Zaś duże, gdyż jest długie na 4 kilometry i szerokie od 500 do 800 metrów.   A tak jest właśnie tu w Tarnopolu, […]

Z betonowego mostu przez rzekę Bużek roztacza się widok na wznoszącą się na wzgórzu za nadrzecznymi łąkami starą kresową twierdzę Międzybuż. Dziś praktycznie zapomnianą, mimo iż odegrała ona znaczącą rolę w naszych dziejach.   Chociaż nie była aż tak sławna, jak te w Kamieńcu Podolskim czy Chocimiu. Jej nazwa błędnie pisana jest w niektórych polskich publikacjach, nawet

Płynąca z północy rzeka Boh, nazywana na Ukrainie Piwdennim Bohom – Południowym Bugiem dla odróżnienia jej od Zachidniego – Zachodniego, czyli granicznego z Polską Bugu, skręca w tym miejscu na wschód, aby dosyć głębokim zakolem opłynąć utworzony w ten sposób półwysep na prawym, zachodnim brzegu.   A następnie skierować się ponownie na południe, ku Morzu

W XVI – XVII wiekach było to serce Dzikich Pól, południowo – wschodnich kresów Rzeczypospolitej. Od ponad 200 lat słynie przede wszystkim z parku „Zofiówka” położonego na obrzeżu 90-tysięcznego dziś, rejonowego miasta Humań.   Parku będącego owocem miłości i fantazji najbogatszego polskiego magnata w końcu XVIII wieku, Stanisława Szczęsnego Potockiego do Greczynki z pochodzenia, Zofii

„Wpływam na suchego przestwór oceanu / Wóz nurza się w zieloności i jak łódka brodzi… Tam z dala błyszczy obłok – tam jutrzenka wschodzi / To błyszczy Dniestr, to wzeszła lampa Akermanu…”   Ten sonet znają, a przynajmniej powinni znać, wszyscy absolwenci polskich podstawówek. Napisał go Adam Mickiewicz jako pierwszy w cyklu Sonetów Krymskich –

Potiomkinowskie Schody – jedna z najsłynniejszych scen światowego filmu w  „Pancerniku Potiomkin” Sergiusza Eisensteina.   Mołdawanka – dzielnica biedoty, głównie żydowskiej oraz przestępczości, tak barwnie opisana w „Opowiadaniach odeskich” Izaaka Babla. I gmach Opery, to chyba najbardziej znane symbole Odessy.   Największego ukraińskiego, a wcześniej rosyjskiego portu nad Morzem Czarnym. Miasta młodego, liczącego niewiele ponad dwa

W dole powoli płynie Dniestr. Znowu jestem na najdalszych kresach dawnej Rzeczypospolitej. Z jego wysokiego, lewego brzegu roztacza się panorama styku Podola i Bukowiny. Tuż bok, do tej sławnej i tak ważnej w naszych dziejach rzeki, wpływa od północy Zbrucz z przerzuconym nad nim przy ujściu mostem. Stoję w miejscu, w którym w latach międzywojennych, aż

Lokalizacja Kamieńca Podolskiego, jak już wspomniałem pisząc niedawno o jego dziejach, jest jedną z najbardziej niezwykłych nie tylko w Europie. Wpadająca do Dniestru kilkadziesiąt kilometrów dalej na południowy wschód od miasta rzeka Smotrycz, płynie tu głębokim na 20 – 30 i więcej metrów jarem, miejscami o skalistych, pionowych ścianach.   Tworząc niemal pełną pętlę w

Lokalizacja tego miasta jest jedną z najbardziej niezwykłych nie tylko w Europie. Rzeka Smotrycz, dopływ Dniestru, płynie głębokim do kilkudziesięciu metrów jarem tworząc niemal pełną pętlę.     W niej znajduje się skaliste wzgórze o powierzchni blisko 120 hektarów. Na nim wznosi się zaś malownicze, historyczne centrum Kamieńca Podolskiego, blokowane od jedynej dostępnej strony –

Czy widziałeś mozaiki Mikołaja Rericha w zapadłej wiosce? – zapytał mnie nieoczekiwanie, znając moje zainteresowanie sztuką, jeden z kijowskich przyjaciół, a zarazem towarzysz wspólnych włóczęg po świecie.   Nie? No to ci pokażę! Gdyż także historia cerkwi, na ścianach której znajdują się one, jest bardzo ciekawa. Wsiedliśmy do samochodu, aby po nieco ponad godzinie jazdy

Niespełna 70 km na południowy wschód od Kijowa, na lewym brzegu Dniepru w pobliżu ujścia do niego rzeki Trubieży, leży blisko 30–tysięczne dziś miasto, które odegrało wyjątkową rolę w historii Ukrainy, a pośrednio również Polski. To stary ruski gród Perejasław, któremu w 1943 roku dodano do nazwy drugi człon – Chmielnicki.   W nim to

Niespełna 90 km na południe od centrum Kijowa leży ponad 200–tysięczne dziś, przemysłowe miasto Biała Cerkiew. W przeszłości twierdza na najdalszych kresach I Rzeczypospolitej, o staroruskim rodowodzie.   Założył ją bowiem w 1032 roku, jako obronny gród Juriew, książę kijowski Jarosław Mądry aby bronił stolicy Rusi przed najazdami koczowników. W 1050 roku wzniósł w niej

Od stuleci Kijów jest miastem złotych kopuł soborów, cerkwi i monasterów. Już w średniowieczu, w czasach gdy był stolicą Rusi Kijowskiej, ich liczbę określano w setkach. Niemiecki średniowieczny kronikarz Thietmar wspomina o 400.   Ale w szczytowych okresach rozwoju miasta było ich więcej. Większość najstarszych, poza kilkoma kamiennymi, nie przetrwała wrogich najazdów. Zwłaszcza najbardziej tragicznego

Gdy jedzie się trolejbusem z Majdanu Nezałeżnosti przez Łukianiwkę i Tatarkę w kierunku Kureniwki, zaraz po stromym zjeździe Podilśkym Uzwizem do ulicy Frunzego wyłania się po lewej stronie stadion Spartaka.   To rejon dotknięty największą, ukrywaną przed światem przez dziesięciolecia, tragedią w powojennej historii Kijowa. Ale o tym za chwilę. Zaś ponad konarami drzew porastających

Ile razy jestem na placu Sofijskim, a zdarza się to po kilka – kilkanaście razy w trakcie każdego tu pobytu, przypominam sobie upalny dzień w końcu maja 2000 roku.   Przyjechałem do Kijowa po raz pierwszy od bardzo jak na mnie dawna, po długiej, bo niemal trzyletniej przerwie. Zatrzymałem się u przyjaciół w centrum i