W Instytucie Słowackim w Warszawie otwarto, ostatnią już w 2025 roku wystawę czasową zatytułowaną „Nativitas domini” („Dzień Pański”) obrazów malarza Jozefa Vydrnáka z udziałem artysty.
Składa się ona z około 40 prac, w tym ogromnej większości malowanych na płótnie i kartonach w ramach różnego rozmiaru, trzech na dużych tkaninach i jednej malowanej rzeźby drewnianej „Madonka”. Oprócz tematyki religijnej, m.in. „sezonowej” tj. związanej z Bożym Narodzeniem, świątyniami i świętymi czy Gwiazdą Betlejemską, są wśród nich pejzaże letnie i zimowe oraz kompozycje abstrakcyjne. Z okazji tej wystawy wydano też plakat i folder informacyjny z kolorowymi reprodukcjami innych prac tego artysty, również nie będących w ekspozycji.
Jozef Vydrnák, rocznik 1961, pochodzi z niespełna 60-tysięcznego, powiatowego miasta Trenczyn w Zachodniej Słowacji nad rzeką Wag. Studia ukończył na Politechnice Słowackiej oraz Akademii Sztuk Pięknych w Bratysławie. Uprawia malarstwo, grafikę artystyczną i użytkową, exlibrisy, ilustracje i oprawy książkowe, własne kroje pisma a także realizacje architektoniczne, w tym zwłaszcza, chociaż nie tylko, sakralne.
Kuratorem tej wystawy, a także autorem wstępu w folderze jest historyk sztuki PhDr Marián Kvasninička. „Sztuka współczesna – czytam jego wstęp – zaczyna się od obalenia tradycyjnych konwencji wizualnych, Proces ten w literaturze fachowej nazywany jest dekonstrukcją.
Od lat 90. XX wieku Jozef Vydrnák stara się odpowiedzieć na to zjawisko na swój własny, niepowtarzalny sposób, próbując – jeżeli można to tak ująć – zrekonstruować dekonstrukcję: przywracając porządek i czytelność, wykorzystując przy tym jednak odkrycia i zasady dekonstruktywistyczne.
W pierwszej dekadzie XXI wieku dodał do tego specyficznego dzieła pismo, jego zmieniające się formy i definiująca je linearność, którą wyniósł do rangi kluczowego elementu strukturalnego swojej typografii.
W jego przypadku nie chodzi jednak o pismo, które służy tylko samo sobie, lecz o włączenie go w obraz w formie nazwy, określenia czy pojęcia. Osadzone w ten sposób w obrazie pismo staje się częścią kompozycji rysunku.”
Wystawę otworzył dyrektor Instytutu Milan Novotný w towarzystwie artysty. Potrwa ona do połowy stycznia 2026 roku, wstęp na nią jest wolny w dniach i godzinach pracy Instytutu Słowackiego na Starym Mieście, ul. Krzywe Koło 12/14a.
Zdjęcia: Cezary Rudziński
