„O Cyrylu i Metodym dawniej i dziś” – wystawę dokumentalną pod tym tytułem Bułgarski Instytut Kultury w Warszawie zorganizował w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy przy ul. Koszykowej 26/28. Czynna jest ona od 4 do 27 maja, chociaż jej uroczyste otwarcie odbyło się dopiero 12 maja.
Prowadziła je Ewa Gruda z działu promocji książki dziecięcej i współpracy z zagranicą biblioteki, a otworzyli ją J.E. Ambasadorka Bułgarii w Polsce Pani Margarita Ganeva i dyrektor Bułgarskiego Instytutu Kultury w Warszawie dr Petar Lyanguzov. Wystawa składa się z 22 plansz prezentujących Szlak tych Apostołów Słowian, świętych prawosławnych i katolickich Cyryla i Metodego. Na planszach tych, z nazwą rozszerzoną jeszcze o: „… i w przyszłości” przedstawione są miejscowości w różnych krajach mające związek z oboma świętymi oraz dotyczące ich fakty historyczne oraz inicjatywy współczesne.
Są to, po trzech tytułowych, na których znajdują się informacje o życiu i dziele obu braci, również o ich roli współczesnej oraz o samej wystawie. Zacytuję z nich podstawowy tekst:
„Święci Bracia Konstantyn-Cyryl i Metody to uświęcony symbol duchowy, od ponad tysiąca lat inspirujący i będący źródłem tożsamości i odrębności kulturowej rozległych obszarów świata. W swoich dążeniach do niepodległości i legitymizacji różne narody i społeczności czerpały właśnie z siły ich kultu. Dzieło Świętych-Braci, zachowane i kontynuowane w Bułgarii, stało się jednym z filarów Słowiańszczyzny, świadectwem jej przynależności do cywilizacji chrześcijańskiej Europy.
Czyniąc z języka ludowego język sakralny, Cyryl i Metody położyli fundamenty trzeciego wielkiego komponentu cywilizacji europejskiej – słowiańskiego.
Dziś ich dziedzictwo jest impulsem dla pojednania i tolerancji między ludźmi, zbliżenia i współdzielenia wartości europejskich – na kontynencie i poza nim. Wystawa prezentuje wybrane miejsca związane z kluczowymi momentami dzieła Nauczycieli Słowian i ich uczniów, jak też miejsca symboliczne dla pamięci o nich – w postaci znanej tak ze współczesnych im źródeł historycznych, jak i świadectw tradycji Cyrylo-Metodejskiej zgromadzonych z upływem czasu. Naszym celem jest przybliżenie tej tradycji – zarówno jej korzeni, jak i dzisiejszego jej postrzegania jako fenomenu o znaczeniu europejskim, pobudzającego demokratyczność, tolerancję i równouprawnienie przynależne naszej przyszłości: dzieciom.”
Są to miejscowości: Supraśl, Warszawa i Wrocław w Polsce; Reichenau i Ellwangen w Niemczech; Pliska, Presław, Sofia i Burgas w Bułgarii; Chersoń na Ukrainie; Velehrad na Morawach; Trnava, Terchova i Nitra na Słowacji; Ochryda i Skopje w Macedonii Północnej; Sunger w Chorwacji; Stambuł w Turcji; Saloniki w Grecji; Rzym oraz… Antarktyda. W każdej jest uzasadnienie oraz odniesienia do współczesności. W przypadku naszego Supraśla odkryty w tamtejszym klasztorze 200 lat temu staro-cerkiewnosłowiański Kodeks Supraski. Bułgarskiej Pliski i Presławia – pobyt w nich obu Apostołów na dworze cara Borysa. W morawskim (Republika Czeska) Velehradzie – działalność tam biskupia św. Metodego itp.
O szczególnym znaczeniu obu świętych dla Bułgarii, ale także posługujących się alfabetem cyrylickim Białorusi, Mołdawii (przez wiele lat), Rosji i Ukrainy, mówiła Pani Ambasadorka Ganewa. Przypominając m.in., że o ustanowieniu Dnia św. Cyryla i Metodego dyskutowano już w XVII wieku. Obecnie jest on w Bułgarii ważnym świętem, chociaż, dodam, w różnych krajach i obrządkach religijnych obchodzonym w różnych terminach. Np. w Bułgarii 24 maja, także jako dzień Bułgarskiej Edukacji, Kultury i Piśmiennictwa Słowiańskiego. W Kościele katolickim 14 lutego, a w 1980 r. Jan Paweł II ustanowił obu braci współpatronami Europy. W Czechach i Słowacji – 5 lipca.
Sylwetki obu Apostołów Słowian przybliżyła uczestnikom oficjalnego otwarcia wystawy prowadząca je Ewa Gruda. Zaś w trakcie uroczystości Gramotę (dyplom) z podziękowaniem za pomoc i współpracę przy organizowaniu w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy bułgarskich wystaw wręczyła Joannie Sieklickiej J.E. Ambasadorka. Była to jedna z udanych imprez, z którymi w promocji Bułgarii i jej kultury Bułgarski Instytut Kultury wychodzi także poza własny lokal. Wstęp na tę wystawę jest wolny w dniach i godzinach pracy Biblioteki.
Zdjęcia autora
