W Instytucie Słowackim na Starym Mieście w Warszawie otwarto wystawę prac laureatów konkursu plastycznego im. Ludwika Korkosa na temat „Ornamenty i wzory ze słowackich regionów”. Konkurs ten organizowany jest od lat, a Instytut jest jednym z jego współorganizatorem.
Głównym jest słowacki miesięcznik kulturalno – społeczny „Život” wydawany w Krakowie przez Towarzystwo Słowaków w Polsce (Spolok Slovákov v Pol’sku). W języku słowackim, ale dwiema stronami także polskim, w ostatnich dwu numerach z artykułami: w dziale „W zdrowym ciele zdrowy duch” o Babce zwyczajnej i Przytulii czepnej (roślinach leczniczych), a „Prawnik” Czy hotel odpowiada za skradzione rzeczy gościa? I Kamperem na wakacje. W ładnej szacie graficznej, w formacie A4, z mnóstwem zdjęć i ilustracji, ale dosyć tradycyjnej formule.
Poświęcone jest głownie życiu Słowaków w Polsce i żyjącym u nas wybitnym rodakom oraz wspomnieniom o nich. Złożonej historii obu obecnych części Spiszu i Orawy w przeszłości, zwłaszcza w XX wieku, wydarzeniom kulturalnym i społecznym. Publikuje też opowiadania, informacje o najważniejszych wydarzeniach na Słowacji, listy czytelników, kolumnę dla dzieci i młodzieży, a także pożegnania zmarłych ostatnio rodaków żyjących w Polsce. Tematy tego dorocznego konkursu dla dzieci ze szkół podstawowych poświęcone są głównie tradycjom słowackiej kultury oraz tradycji.
W latach ubiegłych były to m.in.: „Dziedzictwo św. Cyryla i Metodego na Słowacji i w Europie”, „Najpiękniejsza bajka słowacka”, „Zaśpiewaj mi słowacką pieśń” czy „Najpiękniejszy region Słowacji”. Patronem konkursu jest Ludwik Korkoš (1928-1992), wybitny słowacki rzeźbiarz urodzony w Czarnej Górze na Spiszu w rodzinie drwala zajmującego się w wolnych chwilach malarstwem i rzeźbą. Jego prace znajdują się obecnie w zbiorach Słowackiego Muzeum Narodowego w Bratysławie. Również artystką ludową była matka Ludwika Korkoša, Elżbieta, zajmująca się haftem i malarstwem na szkle. Zaś artystami również ich pozostałe dzieci: Anna, Maria, Andrzej i Jan.
Na tegoroczny konkurs „Ornamenty i wzory ze słowackich regionów” wpłynęło łącznie 134 prac uczniów szkół podstawowych na Spiszu i Orawie – napisała w całokolumnowym artykule o nim w czerwcowym numerze „Života” redaktorka naczelna tego miesięcznika Agata Jędrzejczykowa (Agáta Jendžejčiková) – przekład mój: C.R. – Uczniowskie prace przedstawiają bogactwo i różnorodność słowackich ornamentów i wzorów, które uczestniczący w konkursie znaleźli w różnych źródłach. Wykonując je używali różnorodnych materiałów, na czym skorzystała ich prezentacja. Dzięki temu rozpropagowali i pokazali szerokiej publiczności unikalne słowackie dziedzictwo.”
W katalogu nagrodzonych prac przewodnicząca jury konkursu Drahoslava Skopárová dodała: „Wybieraliśmy z mnóstwa prac powstałych z wykorzystaniem różnorodnych technik plastycznych: obraz, rysunek, haft, klejenie, odcisk, wypalanie, ceramika, malowanie na szkle, na tkaninie, obiekty przestrzenne oraz inne techniki mieszane.” Jury w każdej z dwu kategorii wiekowych: dzieci młodszych i starszych wybrało oraz nagrodziło po 15 prac.
W pierwszej z nich laureatem – I miejsce –został Franciszek Surma, uczeń 4 klasy szkoły w Krempachach za obraz „Čičmianska drevenica maľovaná vápnom” (Malowana wapnem drewniana chata w Čičmianach).
Kolejne zajęli: *2. Michalina Kołodziej z Łapsz Wyżnych za „Ornamenty słowackie na drewnianej walizeczce”. *3. Maria Sarnecka z Krempach za plastykę „Piękne kwiaty”. *4. Stanisław Rapacz z 2 kl. Szkoły w Harkabuzie za „Koraliki słowackie – ludowy wzór”. *5. Rita Czepielik z 3 kl, Szkoły w Jurgowie za „Słowacki haft ludowy”. *6. Oliwia Łukasz z 1 kl. Szkoły w Krempachach za wyszywankę na planie serca „Ptaszki”.
*7. Maria Madeja z 4 kl. Szkoły w Rzepiskach za obraz „Ornamenty spiskie”. *8. Nadia Klukoszowska z kl. 0 Szkoły w Nowej Białej za „Ornament wschodno-słowacki”. *9. Emanuel Czyszczoń z 3 kl. Ze Szkoły w Harkabuzie za wyszywankę „Dzbanek słowacki – ceramika ludowa”. *10. Aleksandra Klozyk z 1 kl. Szkoły w Lipnicy Wielkiej za „Ornamenty na słowackim stroju ludowym”. *11. Magdalena Kaczmarczyk z 3 kl. Szkoły w Krempachach za wyszywankę „Haft ludowy na kobiecym stroju ludowym z żupie Tekov na Słowacji”. *12. Zofia Kapuściak z 1 kl. Szkoły w Podszklu za rysunek „Ornamenty i wzory z regionów Słowacji”. *13. Gniewko Sobień z 2 kl. Szkoły w Krempachach za konstrukcję „Chata z Čičmian. *14. Karolina Sobczak z 0 kl. Szkoły w Harkabuzie za kompozycję „Wzory i ornamenty”. *15. Liliana Wójciak z 2 kl. Szkoły w Harkabuzie za obraz „Życie słowackich wzorów i ornamentów”.
W kategorii dzieci starszych laureatką – I miejsce – została Maria Możdżeń z 6 kl. Szkoły w Harkabuzie za „Dziedzictwo wzorów i ornamentów ludowych Słowacji”.
Kolejne zajęli: *2. Julia Findura z 5 kl. Szkoły w Kacwinie za „Vajnory”. *3. Helena Machaj z 5 kl. Szkoły w Jurgowie za wyszywankę „Słowacki haft ludowy”. *4. Oliwier Michcik z 5 kl. Szkoły w Czarnej Górze za wzór „Piękne życie”. *. Bartosz Janowiak z 7 kl. Szkoły w Lipnicy Wielkiej za wypalankę na drewnianej desce „Wzory z Čičman”. *6. Zuzanna Maria Molitoris z 5 kl. Szkoły w Kacwinie za wyszywankę „Koguciki ze Słowacji”. *7. Magdalena Jędraszczak z 7 kl. Szkoły w Harkabuzie za „Słowackie stroje ludowe”. *8. Łukasz Kaczmarczyk, 7 kl. Szkoły w Krempachach za wyszywankę „Motyw haftu ludowego z zachodniej Słowacji”
.*9. Mateusz Łabuda z 5 kl. Szkoły w Harkabuzie za trzyczęściowe „Słowackie wzory wektorowe”. *10. Dominik Trzop z 5 kl. Szkoły w Czarnej Górze za obraz „Drewniana chata w słowackiej wsi malowana wapnem”. *11. Kinga Natalia Trzop z 6 kl. Szkoły w Jurgowie za „Strój ludowy z Kysuc”. *12. Hanna Budz z 6 kl. Szkoły w Czarnej Górze za wyszywankę „Cucha orawska z Zázrivej – ornament”. *13. Beata Lichora z 7 kl. Szkol y w Harkabuzie za „Słowacki ornament ukryty w Witrażu”. *14. Barbara Machaj z 7 kl. Szkoły w Jurgowie za konstrukcję „Domek z Čičmian”. *15. Karolina Bartkowiak z 5 kl. Szkoły w Zubrzycy Górnej za „Słowacki ornament”.
Za nagrodzone prace ich autorki i autorzy otrzymali dyplomy oraz nagrody rzeczowe: smartwachte, plecaki, kalkulatory, lampy stołowe, artykuły szkolne, gry planszowe, puzzle, słowackie książki itp. Natomiast na otwarciu pokonkursowej wystawy w Instytucie Słowackim laureaci I nagród dodatkowo upominki od IS. Wcześniej uroczyste wręczenia nagród odbyły się w miejscowościach z których pochodzili wyróżnieni uczestnicy konkursu. Natomiast wystawy nagrodzonych prac już odbyły się, lub odbędą w Podwiku, Warszawie, Nowej Beli, Kacwinie, Krakowie i Łapszach Wyżnych.
Wystawę w Instytucie Słowackim w Warszawie otworzył jego dyrektor w towarzystwie dwójki głównych laureatów, organizatorów konkursu oraz dużej grupy jego nagrodzonych uczestników którzy przyjechali do stolicy. Wstęp na nią jest, jak zwykle, bezpłatny w dniach i godzinach jego otwarcia. Jak już wspomniałem wydany został katalog nagrodzonych prac, a organizatorzy konkursu przywieźli też kilka egzemplarzy miesięcznika „Život”.
Zdjęcia autora.
