Jedenaście miejscowości Trentino (Trydentu) znalazło się na liście Najpiękniejszych Wiosek we Włoszech. Każda z nich ma własną historię, tradycje i charakterystyczną architekturę, a także lokalne specjały, których warto spróbować.
Zabytkowe wioski Trentino, położone w górach, otoczone lasami i połaciami ziemi uprawianej od wieków, zapraszają odwiedzających o każdej porze roku. Dziedzińce z charakterystycznymi kamiennymi fontannami, podcienia, zabytkowe stodoły oraz drewniane balkony, na których wciąż suszy się kolby kukurydzy i orzechy, opowiadają historię tych miejsc.
San Lorenzo – czas na slow food
Położona u podnóża Dolomitów Brenta wieś powstała z połączenia siedmiu osad: Berghi, Pergnano, Senaso, Dolaso, Prato, Prusa i Glolo. Spokojny spacer wąskimi uliczkami pozwala poznać przykłady wiejskiej architektury, takie jak rampy umożliwiające wjazd pojazdom do pomieszczeń na siano, suszarni i strychów. San Lorenzo jest również ojczyzną ciuigi – kiełbasy wpisanej na listę produktów objętych ochroną Slow Food, której jesienią poświęca się cały weekend świętowania. Można jej spróbować w Ristoro Dolomiti di Brenta, przy wejściu do doliny Val d’Ambièz.
Rango
– wiejskie serce region
Drogą wiodącą przez płaskowyż Bleggio, wśród starych kościołów i krajobrazu ukształtowanego przez uprawę górskich odmian ziemniaków, docieramy do Rango. W wiosce możemy podziwiać podcienia, piwnice na wino, fontanny, kamienne ogrodzenia i brukowane uliczki. Miejscowość zdaje się wciąż żyć wspomnieniem czasów pasterzy, pielgrzymów, kupców i wędrowców. Zaledwie kilka minut spacerem dzieli Rango od Balbido, nazywanego „malowaną wioską” ze względu na kolorowe murale zdobiące tutejsze domy. Orzech z Bleggio, obecnie objęty ochroną Slow Food, jest składnikiem wielu lokalnych przysmaków. Poświęcono mu nawet łatwą trasę spacerową. Na kawałek ciasta orzechowego wypiekanego w piecu opalanym drewnem warto zajrzeć do Panificio Riccadonna.
Canale di Tenno – średniowieczna wioska
Można tu spacerować brukowanymi uliczkami, nad którymi górują charakterystyczne sylwetki starych kamiennych domów, przechodząc pod łukami i arkadami oraz między grubymi murami łączącymi poszczególne budynki. Jednym z symboli wioski jest Casa degli Artisti (Dom Artystów) Giacomo Vittone, w którym odbywają się wystawy i wydarzenia artystyczne. Położona przy głównym placu restauracja Locanda del Borgo to idealne miejsce na przekąskę i spróbowanie specjału tego regionu – carne salada (solonego mięsa), tradycyjnie podawanego z fasolą.
Bondone – wioska wypalaczy węgla
Spacer wąskimi uliczkami, które zamieniają się w strome schody, mijanie porośniętych mchem kamiennych murów oraz podziwianie fresków zdobiących niektóre budynki pozwala przenieść się w odległą przeszłość. Były to czasy, gdy wypalacze węgla drzewnego i ich rodziny mieszkali tutaj zaledwie przez cztery miesiące w roku. Przez pozostałą część roku wioska pustoszała, pogrążając się w ciszy. Warto odwiedzić pobliski Castel San Giovanni, wznoszący się na skalistym zboczu. Na przerwę z widokiem na jezioro Idro można wybrać Restaurant Pizzeria Miralago w osadzie Baitoni. Oprócz dań rybnych warto spróbować tam polenty przygotowywanej ze słynnej żółtej mąki ze Storo.
Mezzano – na romantyczny wyjazd
Położona w dolinie Primiero wioska to tętniące życiem muzeum pod gołym niebem. Miejscowość najlepiej poznawać podczas spacerów trasami tematycznymi, które zachęcają do wypatrywania wśród domów „rozproszonych śladów wiejskiego życia”, przede wszystkim stosów drewna opałowego. Tutaj, dzięki inicjatywie Cataste&Canzei, zamieniają się one w dzieła sztuki. W serowarni Caseificio di Primiero można kupić słynną tosèlę, świeży ser charakterystyczny dla tego regionu, a latem także masło Botìro di Malga. Po spacerze po wiosce warto zatrzymać się w Ristorante la Lontra.
Vigo di Fassa – kolebka kultury ladyńskiej
Wśród trydenckich Dolomitów znajduje się kolejna „Najpiękniejsza Wioska we Włoszech” – kolebka kultury ladyńskiej. Przy wjeździe do Vigo znajduje się Muzeum Ladyńskie, którego zbiory prezentują dziedzictwo materialne oraz tradycje Ladynów z doliny Fassa. Vigo składa się z wielu osad, w tym Tamiòn, gdzie wśród domów z zabytkowymi stodołami stoi mały kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy. Gotyckie sanktuarium Santa Giuliana jest jednym z najstarszych w dolinie. Poświęcone patronce Val di Fassa, kryje wyjątkowy cykl XV-wiecznych fresków.
Luserna – bastion dziedzictwa Cymbrów
mieszkańców wciąż posługuje się cymbryjskim, starożytnym językiem bawarskim. Odizolowana i zanurzona w fascynującym krajobrazie miejscowość leży na skraju rozległych terenów górskich pastwisk. Po spacerze po lasach otaczających wioskę można odpocząć w schronisku górskim Malga Campo. W Lusernarhof, mieszczącym się w trzech starych cymbryjskich domach z widokiem na dolinę Astico, można spróbować tradycyjnych dań lokalnej kuchni.
Pieve Tesino – wioska wędrownych handlarzy
Miejscowość rozciąga się u podnóża Bosco di Santa Maria, na tarasach połączonych poprzecznymi uliczkami. Część z nich wyłożono kocimi łbami zebranymi z koryta pobliskiego potoku Grigno. Sercem miejscowości jest Piazza Maggiore z zabytkową, ośmioboczną fontanną z czerwonego kamienia. W Museo per via zgromadzono świadectwa wypraw wędrownych handlarzy, którzy wyruszali stąd, by przemierzać niewyobrażalnie długie trasy na różnych kontynentach. Le Verde, tradycyjna specjalność Tesino, to kapusta kiszona, podawana na zimno i odpowiednio doprawiona. Można jej spróbować w restauracji na terenie Camping Valmalene lub w Castello Tesino.
Ossana – w cieniu spornego zamku
W górnej części Val di Sole, u wejścia do doliny Val di Peio, leży Ossana. W średniowieczu przeżywała rozkwit dzięki obróbce żelaza wydobywanego w kopalniach Comasine w pobliskiej osadzie Fucine oraz handlowi z sąsiednimi dolinami Lombardii. Nad wioską góruje wieża Castello di S. Michele, jednego z najbardziej charakterystycznych miejsc Val di Sole. Historia zamku przez wieki splatała się z rywalizacją między biskupami Trydentu a hrabiami Tyrolu. Jeśli chodzi o lokalne produkty, nie sposób pominąć sera Casolèt – typowego miękkiego sera górskiego, wytwarzanego z surowego mleka. Często pojawia się on w lokalnych daniach, których można spróbować w Antica Osteria lub w restauracji Il Mulino w Comasine di Peio.
Borgo Valsugana – otoczona kasztanami
Borgo Valsugana zachowało jeden z najciekawszych miejskich krajobrazów nadrzecznych w Trydencie. Przez centrum miejscowości przepływa rzeka Brenta, której obecność nadaje jej subtelnie wenecki charakter. Średniowieczny układ Borgo zachował się niemal bez zmian – tworzą go labirynty wąskich uliczek, przejść i niewielkich dziedzińców, a przy dawnej drodze cesarskiej stoją surowe pałace renesansowe i barokowe. Jednym z miejsc, które warto zobaczyć, jest Castel Telvana, górujący nad miejscowością. Wokół Borgo Valsugana znajdują się najważniejsze w regionie tereny uprawy kasztanów, którym w październiku poświęcone jest również święto. Lokalnych dań można spróbować w Ristorante Al Legno w Val di Sella.
Caldes – u stóp gotyckiej warowni
Caldes znajduje się na liście Najpiękniejszych Wiosek we Włoszech od 2023 roku. Najważniejszym punktem Caldes jest majestatyczny zamek. Wśród innych miejsc wartych odwiedzenia są kościół San Rocco z efektownym drewnianym ołtarzem i kamienną iglicą w kształcie piramidy oraz Palazzo Manfroni. Historyczne centrum Caldes tworzą budynki z fasadami ozdobionymi kamiennymi portalami. Kuchnię doliny można poznać w gospodarstwie agroturystycznym Il Tempo delle Mele, położonym w samym Caldes. Serwuje ono proste, a zarazem dopracowane dania, w których najważniejsze są lokalne produkty.
Zdjęcia © www.visittrentino.info
