Od dwu lat dwa województwa polskie: Dolnośląskie i Opolskie oraz trzy, położone po południowej stronie granicy, czeskie nazywane krajami: Kralovohradecký, Pardubický i Olomoucký realizują z dużym powodzeniem, przy wsparciu środków z Unii Europejskiej, program Interreg: „Polska – Czechy Europejski Szlak Zamków i Pałaców”. Dotychczasowy dorobek i zamierzenia na najbliższą przyszłość przedstawiły one na konferencji prasowej w Warszawie.
W obu tych krajach zachowało się kilkaset historycznych zamków i pałaców, z których na razie w programie uczestniczy 80. Ale zamierzenia organizatorów są bardziej ambitne, obejmują nie tylko zwiększenie ich liczby oraz obszaru na którym stoją, ale również sąsiednie Niemcy, przede wszystkim Saksonię, a być może również Słowację, głównie położone na jej północy zabytki na Spiszu i Orawie. Dodam, że nie jest to pierwsza transgraniczna inicjatywa tego rodzaju, gdyż w latach 2014-2020 czeskie Pogranicze Kłodzkie (Kladske Pomezi) wspólnie z polskimi sąsiadami z północy realizowało program „Przekraczamy granice”.
To nie pierwsza inicjatywa tego rodzaju
Obejmował on jednak nie tylko zamki i pałace, ale również zabytkowe miasta, a w nich m.in. klasztory, ratusze, zabytkowe kościoły itp. W roku 2019 uczestniczyłem w tamtych stronach w rozszerzonym indywidualnie studyjnym wyjeździe dziennikarskim na zaproszenie stowarzyszenia „Branka” z Nachodu i warszawskiego oddziału Czech Tourismu. Byliśmy najpierw z ówczesną jego dyrektorką Ivaną Bilkovą, a następnie resztą kilkuosobowej grupy dziennikarskiej w Vrchlabi, Jilemnicach, Hostinnem, Trutnove, Broumove, Nachodzie, Novym Meste nad Metuji i Josefove, a po stronie polskiej w Pałacu Żelazno koło Kłodzka.
Napisałem o tamtych miejscowościach i ciekawych w nich obiektach cały cykl relacji z mnóstwem zdjęc, które nadal są do przeczytania i obejrzenia zarówno w „Globtroterze” jak i w Otwartym Przewodniku Krajoznawczym (www.krajoznawcy.info.pl). Są bowiemrównież warte poznania, zwłaszcza jeżeli będzie się w tamtych stronach na Europejskim Szlaku Zamków i Pałaców. Konferencję poświęcona I etapowi realizacji tego projektu przygotował i prowadził Paweł Kunz, znany „Pan Podróżnik”, a współpracowali w tym oraz uczestniczyli:
Kto uczestniczył ?
Jakub Feige – dyr. Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej, Tomasz Zukal – dyr. CzechTourism w Polsce, dyr. Jacek Janowski z Polskiej Organizacji Turystycznej, Marek Janczyszyn – lider projektu ESZiP, Vlastimil Šimek z Kraju Hradeckiego, Piotr Mielc – dyr. Opolskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, Pavel Mohelník z Kraju Pardubickiego, Irena Janáková z Kraju Ołomunieckiego i Tomasz Ganczarek – prezes zarządu spółki Moszna Zamek. Wszyscy przedstawiciele regionów uczestniczących w programie przedstawili o nich dodatkowe multimedialne informacje.
Podstawowe, w głównej prezentacji, zawierały informacje o wybranych zamkach i pałacach spośród objętych programem ESZiP. W Kraju Kralovohradeckim jest ich 20, z których pokazano na zdjęciach z krótkimi informacjami zamki: Kost, Hradek u Nechanic, Opočno i Doudlaby nad Orlici oraz Szpital Kuks i tamtejszy barokowy zespół pałacowy nad Łabą, w którym znajduje się m.in. wspaniała galeria rzeźb jednego z najwybitniejszych europejskich twórców epoki baroku B. W woj. Opolskim, z 11 zabytków, zamki w Mosznej, Niemodlinie, Brzegu i Bożejowie oraz pałac w Sulislawie.
Po obu stronach granicy
W Kraju Pardubickim z 18, 5 zamków: Pardubice, Kunĕticka Hora, Kladruby, Litomyšl i Rychmburk. W Kraju Olomouckim, również z 18, pałace: Bouzov, Helfštýn, Jánsky Vrch i Velke Losiny oraz Pałac Arcybiskupi w Ołomuńcu. Natomiast z 17 w woj. Dolnośląskim zamki: Książ, Grodziec i Czocha oraz pałace Kamieniec Ząbkowicki i Łomnice. Ten przegląd pokazał uczestnikom prezentacji, jak wiele wspaniałych zabytków architektury znajduje się na tym szlaku. A to dopiero początek, gdyż przygotowywane jest rozszerzenie go na zachód i stworzenie gałęzi Polska – Saksonia. Sądząc z przedstawionych mapek, z czasem również na teren Słowacji.
Organizatorzy istniejącego już szlaku wydają również promujące go publikacje, które otrzymali uczestnicy konferencji prasowej. Najobszerniejszą, pięknie edytowaną na 67 stronach w formacie A4, wydała Dolnośląska Organizacja Turystyczna – partner wiodący projektu, są „Inspiracyjne programy” z podtytułem „Odkryj zamki i pałace 5 regionów polsko-czeskiego pogranicza” z propozycjami 27 wycieczek we wszystkich województwach w oku krajach objętych programem. Z dokładnymi mapkami, zaznaczonymi na nich pełnymi listami dostępnych zamków i pałaców, mnóstwem dobrych zdjęć, informacji, ciekawostek oraz zachęt, aby szukać czegoś – i gdzie – także interesującego w okolicach.
Bezpłatne foldery
Dolny Śląsk wydał również bezpłatny folder poświęcony temu szlakowi na jego terenie, z mapką oraz lokalizacją 22, a nie jak w prezentacji tylko 17 zamków i pałaców z informacjami o nich, miejscami na pieczątki potwierdzające ich odwiedzenie oraz zachętą do ich zbierania, aby zostać „Zdobywcą Europejskiego Szlaku Zamków i Pałaców”. Z odsyłaczem po szczegóły na stronę: szlakzamkowipalacow.eu. Aby jednak nie ograniczać zainteresowań turystów tylko do niego, wydano również, dofinansowaną przez samorząd województwa bezpłatną mapkę:
„Atrakcje Dolnego Śląska” z zaznaczonymi na niej z numerami i osobno krótko opisanymi 116 zabytkami i wartymi poznania miejscami, również takimi jak np. jaskinie, masywy górskie, wodospady, muzea, wieże widokowe, zabytki sakralne itp. Świetna inicjatywa. Tym bardziej, że ogromną większość tych miejsc można zwiedzać i poznawać przez cały rok, a nie tylko w sezonie od wiosny do jesieni. Konferencję zakończyła „loteria wizytówkowa” – losowanie wśród uczestników 6 upominków, głównie jednodniowych pobytów w zamkach i pałacach z zapewnionym ich zwiedzaniem.
Zdjęcia i reprodukcje wydawnictw oraz prezentacji autora
