BEZDROŻA: DOLINA BIEBRZY – TRAVELBOOK

Czytając ten przewodnik napisany ze znawstwem tematu i pasją przez autorów zafascynowanych tym, jednym z najbardziej niezwykłych pod względem bogactwa przyrody regionów Europy, zastanawiałem się, na ile jest on nadal aktualny. Wiosną br., już po jego napisaniu, Dolinę Biebrzy dotknęła przecież klęska ekologiczna. Ogromne pożary, które do końca kwietnia strawiły co najmniej 5.280 hektarów terenów będących pod ochroną, a także miliony roślin, owadów oraz ptaków i zwierząt. Ale późniejsze informacje świadczą, że tamtejsze środowisko odradza się, chociaż zachodzą w nim zmiany. Zaś obszar klęski żywiołowej, chociaż znaczny, stanowi tylko fragment Doliny i Biebrzańskiego Parku Narodowego. Przewodnik Bezdroży po nim, wydany po raz pierwszy w serii travelbooków, jest więc, mam nadzieję, w znacznym stopniu nadal aktualny. A jest on szczególny, nieporównywalny już tylko ze względu na temat, z innymi przewodnikami po krajach, regionach, czy wybranych miastach. Bo poświęcony został obszarowi rzeczywiście niezwykłemu. A jego znajomość przez autorów oraz sposób prezentacji budzi niekłamane uznanie. Oprócz bogatych w fakty tekstów, 5 mapek oraz również 5 obszernych, 2-6 stronicowych wkładek tematycznych i 35 mniejszych informacji oraz ciekawostek w ramkach włamanych w tekst, przewodnik ten zawiera prawie 120 zdjęć, będących jego wyjątkowo mocnym plusem.

Kto widział na własne oczy np. atakującego szczupaka, a jest w nim i takie zdjęcie zrobione pod wodą? Czy wiele rzadkich gatunków żyjących tam, lub zatrzymujących się tylko ptaków oraz mających swoje stałe tereny zwierząt, uchwyconych obiektywem w trakcie godów, śpiewu, czy zdobywania pożywienia. Nazwy wielu pokazanych na zdjęciach roślin również znane są chyba przede wszystkim botanikom. Treść tego przewodnika też odbiega, co jest oczywiste i logiczne, od innych w tej serii. Dotyczy przecież nie tylko niezwykłego obszaru natury, ale również terenu pasjonującego turystycznie, miejsca spływów kajakowych i tratwami, zwiedzania pieszo i na rowerach, a nawet lotów nad nim balonami. A także miast i wiosek, w których toczy się normalne życie mieszkańców. Dwa rozdziały wstępne: Informacje praktyczne o tamtejszych atrakcjach w czterech porach roku, dojeździe i poruszaniu się na miejscu oraz Informacje krajoznawcze, zawierają mnóstwo faktów, ale także ciekawostek, które czyta się z ogromnym zainteresowaniem.

Uwagę przyciągają już same tytuły, zwłaszcza w części „Fenomen Biebrzy”: „Gdzieś w Puszczy Dybła”, „Życie dzikiej rzeki”, „Setki kilometrów kwadratowych pierwotnej doliny”, „Zagadka wodniczki i boje batalionów”, czy „Gdzie czas się zatrzymał”. Nie brak, oczywiście, ważnych w każdym przewodniku informacji o charakterystyce geograficznej regionu, jego historii, kulturze i sztuce czy kuchni. Ale już część przewodnikowa odbiega od schematów, gdyż została dostosowana do potrzeb tych czytelników – turystów, którzy zechcą poznawać Dolinę Biebrzy jednym z kilku sposobów, lub ograniczyć się tylko do poznania tamtejszych miejscowości i zabytków. Są to trzy rozdziały z mnóstwem informacji o tamtejszych spływach kajakowych, wędrówkach pieszych i zwiedzaniu na rowerach. W każdej są proponowane najciekawsze trasy, z ich opisem, podziałem na odcinki lub dni oraz sugerowanym programem dla nich. A w przypadku spływów, dodatkowo z Kajakowym ABC.

Mając takie informacje można albo po prostu popłynąć, pójść lub pojechać zgodnie z sugestiami autorów, albo korzystając z ich rad opracować sobie własną trasę dostosowana do osobistych możliwości i zainteresowań. Jak już wspomniałem, Dolina Biebrzy to nie tylko park narodowy i przyroda, ale również sporo miejscowości, w których żyją i pracują ich mieszkańcy. Omówione są one w rozdziale „Miejscowości i zabytki”, przy czym należą do nich zarówno takie miasta, jak np. Tykocin, czy wioski, ale również warte poznania obiekty i miejsca, np. Kanał Augustowski, Twierdza Ossowiec, Wizna itp. O każdej znajduje się ciekawą, chociaż bardzo zwięzłą informację i sugestie, na co w nich zwrócić szczególną uwagę. Osobny rozdział przeznaczony jest dla amatorów poznawania regionu i spędzania w nim czasu w ulubiony sposób.

A więc na obserwowaniu przyrody, fotografowaniu, wędkowaniu – bo jest ono możliwe, na określonych warunkach, także w parku narodowym, czy nurkowaniu. Także z wieloma ważnymi i praktycznymi informacjami. Wspomniane, obszerniejsze, 2-4 stronicowe wkładki tematyczne zawierają informacje o Kalendarium wydarzeń, Kajakowym ABC, Spływach tratwami, lotach Balonami nad Biebrzą i matecznikom Łosi. Mnóstwo ciekawostek znaleźć można również w krótszych informacjach w ramkach włamanych w tekst. Jest to więc przewodnik bardzo dobry, potrzebny i, jak już wspomniałem, świetnie napisany, zachęcający do poznawania tego unikatowego obszaru. Oczywiście z przyjemnością polecam go. W br., w związku z pandemią koronawirusa i ograniczeniem wyjazdów zagranicznych oraz krajowych do większych skupisk ludzi, jest to wręcz idealna propozycja na urlop lub chociażby krótki wypad.

DOLINA BIEBRZY. Przewodnik Bezdroży z serii travelbooków. Autorzy: Joanna Lenyk – Barszcz i Przemysław Barszcz. Wydawnictwo Helion, wyd. I, Gliwice 2020, str. 191, cena 26,90 zł. ISBN 978-83-283-6581-0